Każde kruche życie: Co papież Leon XIV powiedział hiszpańskiemu parlamentowi

8 czerwca 2026 roku papież Leon XIV wszedł do hiszpańskiego Palacio de las Cortes i powiedział coś, co sprawiło, że sala zamarła. Przed zgromadzeniem około 700 gości oznajmił klasie politycznej tego kraju, że wartość cywilizacji mierzy się nie jej dobrobytem ani instytucjami, lecz tym, co czyni ona ze swymi najbardziej kruchymi członkami. Sala odpowiedziała owacją na stojąco trwającą blisko siedem minut, a okrzyki „Niech żyje papież!" wypełniły cały hall. Był to pierwszy raz w historii, gdy papież przemawiał przed hiszpańskim parlamentem.

Przemówienie było skromne w formie, a bogate w argumenty. Główna teza papieża Leona brzmiała: „Każde prawdziwie sprawiedliwe społeczeństwo buduje się na uznaniu nienaruszalnej godności osoby ludzkiej". Wprost ostrzegał prawodawców przed podporządkowywaniem tej godności „zmiennym konsensusem społecznym czy kaprysom większości w danym momencie". W kraju, gdzie rząd kierowany przez socjalistów pracuje nad konstytucyjnym zagwarantowaniem prawa do aborcji, wymowa tego przesłania była jednoznaczna.

Argument papieża nie był jednak w swej istocie argumentem politycznym. Był antropologicznym.

Co odsłaniają najkruchsi

Papież Leon postawił pytanie, nad którym warto się zatrzymać: „Czy wspólnotę, która spycha w cień dziecko nienarodzone, osoby starsze, chorych, cierpiących w milczeniu oraz tych, którzy są całkowicie zdani na opiekę innych, można nazwać w pełni sprawiedliwą?"

Ta lista nie jest przypadkowa. Każda z wymienionych osób to ktoś, kogo wartości nie można dowieść przez produktywność, samodzielność ani wkład w życie społeczne. Każda z nich wystawia na próbę, czy deklarowane przez wspólnotę przywiązanie do godności jest rzeczywiste, czy jedynie warunkowe. Ukryty argument papieża jest następujący: społeczeństwo ujawnia swoją prawdziwą antropologię nie w tym, jak traktuje zdolnych i widocznych, lecz w tym, jak traktuje tych, którzy nie mogą mu nic zaoferować w zamian.

Poszedł dalej: „Gdy ta pewność zostaje przesłonięta, najbardziej bezbronni stają się pierwszymi ofiarami, a prawo traci swój najgłębszy sens: służenia każdej osobie i jej ochrony". To nie jest łagodna, pasterska sentencja. To twierdzenie o tym, czemu prawo w ogóle służy.

Jeden argument, jasno sformułowany

Fragment zasługujący na największą uwagę brzmi następująco: „Obrona ludzkiego życia nie jest ani kwestią partyjną, ani interesem wyznaniowym — jest celem cywilizacji".

To zdanie nośne całego przemówienia. Papież Leon nie prosi hiszpańskich prawodawców o przyjęcie doktryny katolickiej. Prosi ich, by uznali, że ochrona ludzkiego życia jest warunkiem wstępnym wszelkiego innego dobra społecznego — sprawiedliwości, solidarności, rodziny i rządów prawa. Usuńcie ją, a reszta rozpadnie się na układy sił poprzebierane za prawa.

Grzegorz z Nazjanzu, pisząc w IV wieku, wykonał podobny ruch, dowodząc, że solidarność z cierpiącymi nie jest miłością, lecz „jedynym zbawieniem dla naszego ciała i naszej duszy".[^1] Przemówienie papieża czerpie z tego samego źródła: z twierdzenia, że sposób, w jaki traktujemy najsłabszych pośród nas, nie jest kwestią drugorzędną, lecz zasadniczą.

Gramatyka wyniesiona z domu

Papież Leon bronił też rodziny, nazywając ją „pierwszą szkołą człowieczeństwa, gdzie zanim gdziekolwiek indziej, uczy się podstawowej gramatyki życia wspólnego: przyjmowania życia, troski o innych, przebaczania, służenia i przynależności".

Słowo „gramatyka" jest dobrze dobrane. Gramatyka to nie zbiór narzuconych z zewnątrz zasad — to zinternalizowana struktura, która w ogóle umożliwia komunikację. Dziecko, które wzrasta w domu, gdzie życie jest przyjmowane z radością, troska jest dawana bezinteresownie, a przebaczenie jest autentyczne, wynosi stąd coś, czego żadna późniejsza instytucja nie jest w stanie w pełni zastąpić. Dziecko, które wyrasta bez tej gramatyki, spędza lata, próbując ją posiąść w znacznie trudniejszych warunkach.

Papież nie moralizował o rodzinach. Opisał to, co rodziny — w swoim najlepszym wydaniu — rzeczywiście czynią, i wskazał to jako fundament, na którym wszystko inne jest budowane.

Co oznacza owacja

Siedem minut to długo oklaskiwać. Niezależnie od politycznych kalkulacji poszczególnych prawodawców na tej sali, odpowiedź sugeruje, że język papieża Leona wciąż trafia z mocą — że jest w osobie ludzkiej coś, co rozpoznaje, nawet ponad podziałami, ciężar roszczenia zgłaszanego w imieniu bezbronnych.

Przemówienie nie rozstrzygnęło hiszpańskich debat konstytucyjnych. Nie takie było jego zadanie. Jego zadaniem było przypomnienie ciału ustawodawczemu, że moralna wielkość narodu — jak ujął to papież — „przejawia się nade wszystko w zdolności do towarzyszenia, ochrony i miłowania tych żyć, które są najbardziej kruche". To jest ten argument. Wszystko inne zależy od tego, czy się go przyjmuje.

Źródło: EWTN News, 8 czerwca 2026.

Przypisy

[^1]: Papież Benedykt XVI,Audiencje środowe(pisma zebrane), cytujące Grzegorza z Nazjanzu,Orationes14, 8De Pauperum Amore: PG 35, 868ab: „To jest jedyne zbawienie dla naszego ciała i naszej duszy: okazywanie im miłości".