Larry kocha swoje usta: Satyryczna konsultacja przypadku w oparciu o CCMMP

Notatki z sesji, wersja poprawiona

Pierwotne przyjęcie było, jak przyznał sam dr Archibald, nierozstrzygające. Larry zgłosił się z tym, co lekarz początkowo zakodował jako rozlane zaabsorbowanie somatyczne: wyrażony lęk, że jego wargi mogą odejść samowolnie, przenieść się do Duluth i zabrać ze sobą jego ząb. Zapis sesji wykazał adekwatny afekt (smutek na myśl o takiej perspektywie), zakres emocjonalny (potencjalny gniew, gdyby wargi powiedziały „adios") oraz działającą sieć wsparcia (zadzwoniłby do taty). Dr Archibald trzykrotnie wpisał na marginesie słowo „fascynujące" i skierował przypadek na kontrolny test Rorschacha, w którym Larry zidentyfikował każdą kartę — słusznie — jako wargę.

Stało się to zanim dr Archibald odkrył CCMMP.

Poprosił teraz o drugą konsultację. Jego zmienione notatki przypadku liczą jedenaście stron.

Problem zgłoszenia — nowe ujęcie

Vitz, Nordling i Titus otwierają swójKatolicko-Chrześcijański Meta-Model Osobytwierdzeniem, że redukcyjna antropologia rodzi redukcyjną terapię: jeśli traktuje się osobę jako zbiór poznań i zachowań, przeoczy się to, co naprawdę jest stawką. Dr Archibald, ukształtowany w brytyjskiej tradycji empirycznej, postąpił dokładnie tak. Usłyszał, jak Larry mówi „kocham moje wargi", i zdiagnozował lęk przed przywiązaniem. Nie zapytał natomiast:czym właściwie jest warga i jakim bytem jest stworzenie, które swoją kocha?

To nie jest pytanie błahe. Czwarta przesłanka CCMMP głosi, że osoba ludzka — a przez wielkoduszne rozszerzenie również antropomorficzny ogórek — jest substancjalną jednością ciała i duszy. Wargi nie są dodatkiem. Są granicą między wnętrzem a zewnętrzem, organem mowy i pocałunku, narzędziem, za pomocą którego Larry wytwarza zarówno język, jak i rozbudowaną sekwencję scatu zajmującą środkową jedną trzecią każdej sesji terapeutycznej. Lękać się ich utraty to nie nerwica. To, w zniekształconym rejestrze, intuicja dotycząca ucieleśnionej osobowości.

Larry nie boi się utracić jakiejś cechy. Boi się pewnego rodzaju rozpadu.

Trauma dziecięca i zmysł kogitacyjny

Druga sesja dr. Archibalda, gdy dysponował już nowym narzędziem interpretacyjnym, poszła wprost w stronę historii rozwojowej. Wyniki były niepokojące.

W wieku dwóch lat Larry zostawił wargi na zimnie. Zrobiły się niebieskie. Nie wiedział, co robić. W wieku zdobywania zębów zmuszono go, by pocałował Wielką Ciotkę Ruth, która miała brodę — doświadczenie, które opisuje jako „dziwne" z taką płaskością afektu, że sugeruje to znaczne wypieranie. Potem, w wieku ośmiu lat, wcisnął wargi w bramę, podczas gdy przyjaciele się śmiali, i spędził sześć tygodni na rehabilitacji warg obok polskojęzycznego dziecka imieniem Oskar, od którego nauczył się tylko jednego słowa:usta.

Ujęcie cogitatio Benjamina Suazo — czyli władzy, dzięki której osoba wydaje konkretne, doświadczalne sądy o poszczególnych rzeczach jako pomocnych lub szkodliwych — oświetla tę historię z precyzją. Zmysł kogitacyjny to nie abstrakcyjne rozumowanie; to wyuczona percepcja ciała w odniesieniu do zagrożenia i bezpieczeństwa. Zmysł kogitacyjny Larry'ego został ukształtowany przez serię traum związanych z wargami: narażenie na zimno, niechciany kontakt z zarostem, publiczne upokorzenie i wymuszone milczenie. Zdumiewające nie jest to, że kocha swoje wargi obsesyjnie. Zdumiewające jest, że wciąż potrafi się nimi posługiwać w sacie.

Ujęcie Suazo sugeruje, że rehabilitacja warg z Oskarem, choć językowo ograniczona, mogła być najbardziej znaczącym terapeutycznie epizodem w formacji Larry'ego: wspólne cierpienie, ucieleśniona solidarność i jedno słowo przekazane ustami do ust ponad barierą opuchlizny.Usta.Słowo oznaczające wargę. Larry nosi je w sobie do dziś.

O pysze i lęku przed utratą

Tu notatki dr. Archibalda biorą obrót, który zaskakuje nawet jego samego. Zakładał, że przywiązanie Larry'ego jest formą próżności — nadmiernym skupieniem na sobie w odniesieniu do określonej cechy, miękkim narcyzmem twarzy. CCMMP nazwałby tophilautiaw jej nieuporządkowanej postaci: miłość własna, która zapada się w sobie, zamiast otwierać się na zewnątrz.

Jordan Peterson, przyglądając się podobnym dynamikom w pracy klinicznej, zauważa, że osoba najbardziej wyczulona na możliwość utraty czegoś to często ta, która już raz to utraciła i wie kośćmi, ile ta utrata kosztuje. [^1] Larry zostawił wargi na zimnie, mając dwa lata. Wie, jak wyglądają niebieskie wargi. Jego deklaracja — „kocham moje wargi" — to nie przechwałka człowieka próżnego. To świadectwo kogoś, kto przez ból nauczył się, że dobra ucieleśnione są dobrami prawdziwymi, a ich utrata jest prawdziwą stratą.

WSumma TheologiaeI-II, q. 26 miłość jest ujmowana jako pierwsze poruszenie pożądania ku dobru. Miłość Larry'ego do jego warg jest, w tej lekturze, miłością do prawdziwego dobra stworzenia: daru mowy, zdolności do więzi, cielesnego narzędzia, przez które uczestniczy we wspólnocie. To, że wyraża to przez scat i perkusję wargową, jest wyborem stylistycznym, którego tradycja nie podejmuje wprost, ale leżący u podstaw ruch jest zdrowy.

Problem Rorschacha

Trzecia porcja notatek dr. Archibalda dotyczy plam atramentowych.

Każda karta była wargą. Przy pierwszym przeglądzie zdawało się to dowodem fiksacji — pola projekcyjnego zawężonego do jednego obiektu. W świetle CCMMP czyta się to inaczej. Zmysł kogitacyjny, raz uwrażliwiony, organizuje percepcję wokół wyuczonych przedmiotów. Larry nie utracił zdolności postrzegania świata; ma hierarchię percepcji ukształtowaną przez historię, która sprawiła, że wargi stały się ważne. To nie jest patologia. To formacja — choć formacja przez przypadek i ból, nie przez celowe kształtowanie cnoty.

Kevin Majeres, opisując funkcję etykietowania zagrożeń przez ciało migdałowate, zauważa, że organ, który nauczył się identyfikować coś jako zagrożenie, będzie to robił nadal, dopóki zachowania zbliżeniowe nie przeuczą reakcji. [^2] Wniosek odwrotny jest równie ważny: osoba, która nauczyła się identyfikować coś jako cenne, będzie to robić nadal. Larry nie potrzebuje przestać widzieć wargi w plamach atramentowych. Potrzebuje zrozumieć,dlaczegoje widzi, i pozwolić, by to rozumienie rozszerzało jego świat, a nie zawężało go.

Celem terapii, z tej perspektywy, nie jest zróżnicowanie odpowiedzi Larry'ego na Rorschacha. Chodzi o to, by pomóc mu dostrzec, że miłość leżąca u podstaw jego uwagi skierowanej na wargi jest zdolnością, którą można ukierunkować ku szerszym dobrom — że osoba, która żarliwie kocha swoje wargi, ćwiczy w zalążkowej formie rodzaj ucieleśnionej uważności, jakiej dojrzała miłość wymaga.

Sekwencja scatu jako modlitwa?

Tu notatki dr. Archibalda stają się — jak sam pisze — „spekulatywne".

Teresa z Ávila wTwierdzy Wewnętrznejopisuje pierwsze komnaty modlitwy jako naznaczone rozproszeniem, hałasem i niemożnością uciszenia wnętrza. Dusza chce się poruszać ku środkowi, ale ciągle wytwarza hałas powierzchniowy. Sekwencja scatu — „Be dee bap ba beed bap boo / Ye be dap bap boop ba da boo boh" — jest strukturalnie właśnie tym: ustami w ruchu pozbawionym treści sądzeniowej, wyrazem siebie przekraczającym język. Dr Archibald próbował ją przerywać. Był to, jak sugerowałby CCMMP, błąd kliniczny. Scat nie jest oporem wobec terapii. Jest dźwiękiem zintegrowanego stworzenia czyniącego to, do czego zostało stworzone: wydającego hałas swoim ciałem w sposób coś znaczący, choćby tego znaczenia nie dało się rozszyfrować.

Steven Hayes, w ramach podejścia ACT, wskazuje, że różnica między tym, że osobajestswoją treścią a tym, że jąposiada, stanowi oś psychologicznej elastyczności. [^3] Larry w połowie sekwencji scatu nie jest zaniepokojony swoimi wargami. Jest stworzeniem obdarzonym wargami. To defuzja, zanim defuzja miała nazwę.

Zmieniona diagnoza

Jedenaście stron dr. Archibalda kończy się krótkim akapitem, który podkreślił dwukrotnie:

Larry nie cierpi na patologiczne przywiązanie do warg. Cierpi na niepełną integrację ucieleśnionej osobowości, ukształtowaną przez wczesne doświadczenia podatności na zranienie i utraty, która zorganizowała się wokół prawdziwego dobra stworzenia przy braku szerszej struktury pozwalającej rozumieć, dlaczego to dobro jest dobrem. Zadaniem terapeutycznym nie jest odrywanie go od warg, lecz pomoc w zrozumieniu, ku czemu wskazuje jego miłość do warg: ku stworzonej dobroci ciała, godności mowy, prawdziwej wadze fizycznej podatności na zranienie oraz wspólnocie — choćby rehabilitacyjno-wargowej — która podtrzymuje nas, gdy tkwimy zakleszczeni w bramie.

Zna już to słowo. Usta. Znaczy warga. Znaczy: też tam byłem i też nie mogłem mówić, i oto jedyna rzecz, jaką mogę ci dać z mojego cierpienia.

To nie jest złe. To naprawdę nie jest złe.

Literatura

[^1]: Peterson, Jordan. „Bóg i hierarchia autorytetu". Wykład wideo. Peterson reflektuje nad kliniczną obserwacją, że niezauważone działania mają zwyczaj znajdować swoje konsekwencje: „Nie widziałem nigdy, żeby komukolwiek kiedykolwiek cokolwiek uszło na sucho choćby raz".

[^2]: Majeres, Kevin. „Jak podchodzić do lęku". YouTube. Majeres opisuje pętlę zwrotną ciała migdałowatego: zachowania zbliżeniowe zmniejszają z czasem etykiety zagrożenia, podczas gdy unikanie je zwiększa — mechanizm leżący u podstaw stopniowego odzyskiwania przez Larry'ego zaufania do warg.

[^3]: Hayes, Steven. Wykłady wideo z ACT i RFT. Hayes opisuje zdolność byciazwłasnym doświadczeniem, zamiast bycia przez nie definiowanym, lokując troskę i tęsknotę wewnątrz lęku, a nie jako przeszkody wobec niego.