Dr. Nordling jedzie do Paryża: Terapeuta przez zabawę na Mistrzostwach Świata w E-sporcie

Zaproszenie nadeszło na oficjalnym papierze firmowym, wytłoczonym logo Esports World Cup i zaadresowanym – z wielką pewnością siebie – do „Dr. Williama Nordlinga, Eksperta ds. Gier". Komitet organizacyjny EWC, przygotowując się do turnieju w Paryżu w 2026 roku – siedem tygodni, 690 miejsc startowych, najlepsze kluby świata, od Team Falcons po Team Vitality, zjeżdżające do La Seine Musicale – przeszukał bazę danych w poszukiwaniu certyfikowanych specjalistów w dziedzinie „gier i rozwoju dziecka". I znalazł swojego człowieka.

Dr Nordling, który przez całą swoją karierę stosował Katolicko-Chrześcijański Meta-Model Osoby w praktyce klinicznej, a którego dorobek naukowy dotyczy integracji etyki cnót z leczeniem psychologicznym, przeczytał słowa „Paryż" i „zawody najwyższego szczebla" i założył – nie bez racji – że ktoś w końcu dostrzegł terapeutyczną wagę dziecięcej zabawy. Spakował swojego Tomasza z Akwinu, notatki o zmyśle kogitacyjnym i jedną marynarkę.

Przybycie na arenę

Pierwszym sygnałem, że coś się nie zgadza, był moment, gdy pracownik obsługi wręczył Nordlingowi identyfikator z napisem „ANALITYK – PRELEGENT SPECJALNY" i poprowadził go obok czterystumetrowej ściany LED, na której w pętli wyświetlano nagrania profesjonalnych graczy wykonujących to, co ów pracownik określił – bez cienia ironii – jako „mechaniczną doskonałość". Nordling skinął głową i zanotował w zeszycie: „stan flow – Csikszentmihalyi, porównać z Akwinatą ooperatio".

Jego pierwsza sesja panelowa, zatytułowana „Psychologia gier: co wiedzą eksperci", była zaplanowana w tym samym czasie co kwalifikacje w League of Legends. Frekwencja była, mówiąc oględnie, umiarkowana. Jedenaście osób, które się zjawiły, spodziewało się komentarzy o składach drużyn i analizie aktualnego meta po patchach. Zamiast tego otrzymały dwudziestominutową refleksję na temat tego, dlaczego dzieci używają figurek w piaskownicy terapeutycznej do uzewnętrzniania wewnętrznych konfliktów, a po niej dygresję o tomistycznej teorii sprawności moralnych i o tym, czy wielokrotne podejmowanie decyzji w grze stanowi autentyczny rozwój roztropności, czy jedynie jego symulację.[^1]

Moderator – dwudziestotrzyletni twórca treści z zestawem słuchawkowym na szyi – pochylił się ku mikrofonowi po tej dygresji i powiedział: „Czyli mówi pan, że… grindowanie rankingu to forma nabywania cnót?"

Nordling zamilkł na chwilę. „Nie powiedziałem,że nie" – odrzekł.

Klip zdobył umiarkowaną popularność w sieci.

Tydzień drugi: odprawа taktyczna

W drugim tygodniu ekipa komunikacyjna EWC zorientowała się, że popełniła błąd, ale – tak jak to bywa w dużych organizacjach uwikłanych w poniesione już koszty – postanowiła grać dalej. Nordlinga przeniesiono z „Panelu Analityków" do bloku „Zdrowie Psychiczne i Dobrostan Zawodników", gdzie wcześniej wystąpił psycholog sportowy propagujący ćwiczenia oddechowe i ktoś promujący aplikację mobilną.

Nordling przyszedł z materiałem informacyjnym. Zawierał on diagram przedstawiający łuk Stworzenie–Upadek–Odkupienie w odniesieniu do wyników sportowych. Pod hasłem „Upadek" napisał: „rzucenie rozgrywki w złości, spirala wstydu, nieuporządkowane przywiązanie do rangi". Pod hasłem „Odkupienie" napisał: „zintegrowana porażka, doskonałość ukierunkowana na rozkwit, uznanie, że przeciwnik też jest osobą". Trenerzy drużyn, którzy widzieli zawodników rzucających klawiaturami i płaczących w boksach, uznali to za bardziej przydatne niż wspomniana aplikacja. Kilku poprosiło o dodatkowe egzemplarze.

Główny trener jednego z latynoamerykańskich klubów kwalifikacyjnych, którego drużyna właśnie przegrała mecz w drabince Free Fire World Series LATAM, siedział w ostatnim rzędzie i przez czterdzieści pięć minut słuchał bez wyrazu twarzy. Na końcu powiedział po hiszpańsku: „A więc problem polega na tym, że moi zawodnicy myślą, że ich wartość to wynik na tablicy". Nordling przyznał, że to dokładnie ten problem, i dodał, że Akwinata nazywa toinordinatus amor sui– miłością własną, która bierze dobro przygodne za dobro bezwarunkowe. Trener to zapisał.

Zmysł kogitacyjny i czytanie gry

Przypadkowa intuicja leżąca u centrum prezentacji Nordlinga w trzecim tygodniu – zatytułowanej w oficjalnym programie „Zaawansowane metryki wyników: ujęcie holistyczne" – polegała na tym, że zmysł kogitacyjny, opisany przez Benjamina Suazo w ślad za Akwinatą, w użyteczny sposób wyjaśnia to, co gracze nazywają „wyczuciem gry".

Zmysł kogitacyjny jest władzą, dzięki której człowiek ujmuje konkretne szczegóły jako istotne lub zagrażające – nie abstrakcyjnie, lecz bezpośrednio, prerefleksyjnie. Elitarni gracze esportowi opisują dokładnie to samo: nagłe odczytanie pozycji przeciwnika, instynktowne wycofanie się, zanim zdąży zadziałać świadoma analiza. Nordling nie przygotował tej obserwacji z myślą o publiczności EWC. Przygotował ją na seminarium kliniczne poświęcone temu, jak trauma zakłóca zmysł kogitacyjny i wywołuje nadmierną czujność. Jednak zastosowanie przeniosło się niemal bez żadnych modyfikacji i dwudziestodwuletni gracz Counter-Strike z klubu AG.AL, który zakwalifikował się przez otwarty globalny kwalifikator EWC, pochylił się na krześle i powiedział: „To właśnie mój trener nazywa 'byciem w głowie'. Kiedy jestem w głowie, przestaję czytać grę". Nordling przyznał, że to trafny potoczny opis zaburzenia zmysłu kogitacyjnego.[^1]

Gracz zapytał, co z tym zrobić. Nordling odpowiedział: „Klasyczna odpowiedź brzmi: nie walcz bezpośrednio z natrętną myślą. Przekieruj uwagę na działanie, które masz przed sobą. Roztropność jest między innymi wyćwiczoną zdolnością skupiania się na tym, co rzeczywiście jest tu i teraz, a nie na tym, co mogłoby być". Gracz stwierdził, że brzmi to jak słowa mnicha. Nordling potwierdził, że mnisi rzeczywiście tak mówili – i to obficie – oraz że Jan od Krzyża omówił mechanikę przekierowywania uwagi wDrodze na Górę Karmelz niemałą precyzją, choć trzeba przyznać – w nieco innym kontekście rywalizacji.

Ceremonia otwarcia i pytanie o sens

Oficjalna ceremonia otwarcia EWC 2026 w La Seine Musicale 8 lipca była – mierząc jakąkolwiek miarą – wydarzeniem na wielką skalę. Nordling uczestniczył w niej jako akredytowany analityk. Stał z tyłu i obserwował, jak osiemnasto- i dwudziestopięciolatki z kilkunastu krajów wypełniają arenę, ich twarze rozświetlone ekranami, a koszulki klubowe określające przynależność tak jak kolory cechowe wyróżniały niegdyś średniowiecznych rzemieślników.

Zapisał w zeszycie: „Człowiek potrzebuje przynależeć do czegoś większego niż on sam – to nie jest zaburzenie, lecz wbudowany popęd stworzenia. Pytanie brzmi: ku czemu zmierza owo 'coś większego'".

Tu satyra – jeśli nadal tak to nazywamy – dotyka swego właściwego sedna. Esports World Cup nie jest błahym wydarzeniem. 521 z 690 miejsc startowych zostało obsadzonych jeszcze przed otwarciem turnieju; kluby z czterech kontynentów kwalifikowały się przez regionalne turnieje trwające miesiącami; Team Falcons zdobył aż 21 osobnych kwalifikacji. To młodzi ludzie, którzy przez lata organizowali swój rozwój wokół struktury rywalizacji. Czy ta struktura kieruje ich ku autentycznej doskonałości, czy jedynie ku gromadzeniu punktów statusu – to pytanie, na które żadna ilość analityki wyników nie odpowie, a które Paul Vitz, w swojej krytyce redukcjonistycznych modeli rozwojowych, natychmiast rozpoznałby jako to, które psychologia świecka skłonna jest pomijać właśnie wtedy, gdy staje się ono najbardziej palące.[^2]

Nordling, który przyjechał z zamiarem mówienia o terapii piaskownicy terapeutycznej, a skończyłszy jako de facto kapelan grona zawodowych graczy, zastał siebie w szóstym tygodniu piszącym krótki dokument zatytułowany „O zwycięstwie godnym człowieka", który rozpowszechnił za pośrednictwem serwera Discord, do którego przez przypadek dodał go jeden z koordynatorów. Dokument czerpał z tomistycznego ujęcia wielkoduszności – cnoty człowieka, który dąży do wielkich rzeczy, bo wielkie rzeczy są warte dążenia, nie dlatego, że samo dążenie potwierdza jego wartość – i stosował je do specyficznej patologii esportu, w którym ranga, sławne klipy i wartość kontraktowa tworzą ekologię zewnętrznej walidacji, która – jeśli pozostaje niezbadana – potrafi wydrążyć zawodnika od środka.

Dokument udostępniono 847 razy. Nordling nie ma konta na Discordzie. Nadal nie jest do końca pewien, czym Discord jest.

Co ujawniło zamieszanie

Biurokratyczna pomyłka, która wysłała terapeutę zabawą do największego turnieju esportowego na świecie, oświetliła coś, wokół czego własna infrastruktura psychologiczna turnieju krążyła, nie potrafiąc tego nazwać: że doskonałość rywalizacyjna oderwana od kształtowania charakteru rodzi zawodników, którzy wygrywają, a nie czują się dobrze, i takich, którzy przegrywają i nie potrafią się podnieść.

Tomistyczna koncepcja cnoty jako trwałej sprawności ukierunkowanej na autentyczny rozkwit człowieka – którą analiza moralnych cnót przeprowadzona przez McWhortера potwierdza jako dotyczącą nie tylko zewnętrznej zgodności z normami, lecz zintegrowanej orientacji całej osoby – ma bezpośrednie zastosowanie w każdej dziedzinie wymagającej długotrwałego działania pod presją.[^1] Kontekst esportu czyni to wyjątkowo widocznym, ponieważ pętle informacji zwrotnej są skompresowane i skwantyfikowane: każda decyzja jest rejestrowana, każda porażka jest trwałym wpisem w drabince, a gracze są na tyle młodzi, że ich charakter jest jeszcze naprawdę w trakcie kształtowania.

Nordling złapał powrotny lot z Paryża 24 sierpnia, dzień po finale EWC. Otrzymał zaproszenie na rok 2027. Tym razem zaproszenie precyzowało: „Psychologia wyników człowieka i kształtowanie cnót" – co robił przez cały czas.

Przyjął zaproszenie.

Bibliografia

[^1]: McWhorter, M. (2020). Aquinas and the Moral Virtues of a Christian Person.American Catholic Philosophical Quarterly, 94(4), 573–596. Analiza McWhortера uzasadnia tezę, że tomistyczna cnota nie dotyczy jedynie zachowania, lecz zintegrowanej orientacji osoby ku autentycznym dobrom.

[^2]: Vitz, P. C. (1994). Critiques of Kohlberg's model of moral development: A summary.Revista Espanola de Pedagogia, 52(197), 5–35. Krytyka redukcjonistycznych modeli rozwojowych autorstwa Vitza stosuje się bezpośrednio do każdej psychologii wyników, która pomija pytanie o to, czemu służy doskonałość.