Święty Hilary
Feast · January 13Optional memorialColor · white

Święty Hilary urodził się w Poitiers około końca III wieku n.e. Wychowany w religii pogańskiej, otrzymał staranne wykształcenie, obejmujące również pewną znajomość języka greckiego. Później podjął studium pism Starego i Nowego Testamentu, co doprowadziło go do porzucenia neoplatonizmu na rzecz chrześcijaństwa. Wraz z żoną i córką (tradycja przekazuje nam, że nosiła imię świętej Abry) przyjął sakrament chrztu.
Cieszył się tak wielkim szacunkiem wśród mieszkańców Poitiers, że około 353 roku, mimo iż był żonatym mężczyzną, został jednomyślnie wybrany biskupem (celibat duchownych nie był przez Kościół wymagany aż do późnego średniowiecza). W owym czasie arianizm zagrażał zalaniem Kościoła na Zachodzie; odpieranie tego zagrożenia stało się wielkim zadaniem, którego podjął się Hilary. Jednym z jego pierwszych kroków było doprowadzenie do ekskomuniki Saturnina, ariańskiego biskupa Arles, oraz Ursacjusza i Walensa, jego czołowych stronników — ekskomuniki ogłoszonej przez tych spośród hierarchii galijskiej, którzy zachowali ortodoksję.
Mniej więcej w tym samym czasie napisał do cesarza Konstancjusza II protestacyjny list przeciwko prześladowaniom, przy pomocy których arianie usiłowali zdławić swoich przeciwników. Początkowo wysiłki te nie przyniosły skutku: na synodzie w Bitterrae (Béziers), zwołanym w 356 roku przez Konstancjusza pod pozorem ostatecznego rozstrzygnięcia trwających sporów, Hilary został — na mocy cesarskiego reskryptu — zesłany na wygnanie do Frygii, gdzie spędził blisko cztery lata.
Nadal zarządzał swoją diecezją, a czas znalazł też na przygotowanie dwóch spośród najważniejszych swoich dzieł z zakresu teologii dogmatycznej i polemicznej: De synodis, czyli De fide Orientalium — listu skierowanego w 358 roku do semikariańskich biskupów Galii, Germanii i Brytanii, przedstawiającego prawdziwe poglądy biskupów wschodnich (niekiedy ukryte pod niejednoznacznymi sformułowaniami) w sporze nicejskim — oraz De trinitate libri XII, napisanego w latach 359–360, gdzie po raz pierwszy z powodzeniem podjęto próbę wyrażenia w języku łacińskim subtelności teologicznych wypracowanych pierwotnie po grecku. Pierwsze z tych dzieł nie zyskało pełnej aprobaty u niektórych spośród jego własnego stronnictwa, którzy uznali, że okazał arianom zbyt wielką pobłażliwość; odpowiedział na ich krytykę w Apologetica ad reprehensores libri de synodis responsa.
Przez dwa lub trzy lata zajmował się zwalczaniem arianizmu w obrębie swojej diecezji, lecz w 364 roku, rozszerzając swoje działania po raz kolejny poza Galię, oskarżył o heterodoksję Auksencjusza, biskupa Mediolanu, człowieka cieszącego się łaskami cesarza. Wezwany przed oblicze cesarza Walentyniana I w Mediolanie, by tam podtrzymać swoje zarzuty, Hilary doświadczył upokorzenia: domniemany heretyk udzielił zadowalających odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, a Hilary — mimo że nazwał metropolitę obłudnikiem — sam został w hańbie wydalony z Mediolanu.
W 365 roku ogłosił Contra Arianos vel Auxentium Mediolanensem liber, związany z tą kontrowersją; wydał też (choć być może nieco wcześniej) Contra Constantium Augustum liber, w którym ogłosił niedawno zmarłego cesarza Antychrystem, buntownikiem przeciw Bogu, „tyranem, którego jedynym celem było oddanie diabłu tego świata, za który cierpiał Chrystus".
Hilary bywa uważany za pierwszego łacińskiego hymnografa chrześcijańskiego, jednakże żadne z przypisywanych mu kompozycji nie jest bezspornie jego autorstwa.
Ostatnie lata życia spędził w względnym spokoju, poświęcając się między innymi przygotowaniu swoich wykładów na Psalmami (Tractatus super Psalmos), w których wiele zawdzięczał Orygenesowi; Commentarius in Evangelium Matthaei — alegorycznej egzegezie pierwszej Ewangelii — oraz nieistniejącego już przekładu komentarza Orygenesa do Księgi Hioba.
Choć tak ściśle szedł w ślady dwóch wielkich aleksandryjczyków — Orygenesa w egzegezie i Atanazego w chrystologii — jego dzieło nosi liczne ślady żywej i niezależnej myśli.
Pod koniec swojego biskupstwa, dzięki jego zachęcie, Marcin — przyszły biskup Tours — założył klasztor w Ligugé, na terenie jego diecezji. Hilary zmarł w 368 roku; żadna bardziej szczegółowa data nie jest pewna. [1]
[1] Opracowano na podstawie en.wikipedia.org
Uwaga: Wspomnienia dowolne i wspomnienia są obchodami nieobowiązkowymi i obecnie nie przygotowujemy treści poświęconych tym szczególnym dniom. Niniejszy tekst „O dzisiejszym dniu" powstał po to, abyś mógł czcić tych Świętych, wielbiąc Chrystusa.
Dziękujemy, że modlisz się razem z nami.
Jeśli czujesz takie powołanie, Twoja ofiara wielkopostna pomaga zanieść tę modlitwę do jeszcze większej liczby serc i języków.
Wesprzyj nas